Skildring
Podkast er ein moderne variant av radio; altså er ein podkast eit radioprogram som lyttaren kan abonnera på og lytta til når det passar. Elevane kan både konsumera og produsera podkastar i arbeidet med munnlege ferdigheiter i dei ulike faga.
Bli kjent med podkast som medium
Ein kan bruka eksisterande podkastar som kjelde til fagleg innsikt, og som modelltekstar for korleis ein podkast kan vera.
Begynn med å lytta til nokre av episodane frå desse podkastane:
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Kvifor bør elevane laga podkast?
Føremålet med å la elevane produsera ein podkast, er at dei skal få øving i å uttrykka seg munnleg på ein fagleg måte. Podkast er gjerne eit meir kreativt medium enn til dømes munnlege presentasjonar og framføringar, og har lausare rammer enn fagsamtalar og litterære samtalar.
Ein podkast kan bestå av monolog, samtale og/eller intervju. Podkastar kan òg ha innslag av rollespel, for eksempel at ein programleiar intervjuar ein ekspert på eit fagfelt, eller ein debatt ut frå tildelte roller.
I tillegg til å jobba med det faglege innhaldet, bør ein fokusera på det munnlege uttrykket, for eksempel stemmebruk, pausar og tempo, men òg innleving i roller, samtaleteknikk i intervju, eller andre relevante kriterier.
Arbeidet med podkast kan knyttast til dei fleste faga i skulen. I norsk kan ein til dømes laga podkast om ungdomsspråk eller ei bok ein har lese, medan ein podkast i naturfag kan drøfta energikjelder eller spørsmål knytta til seksuell helse. I KRLE kan ein presentera ein religion, medan ein i kunst og handverk kan laga ein debatt om arkitektur i tettstadutviklinga. I engelsk og andre språkfag kan podkasten brukast til språktrening, medan ein kan laga ein livsstilspodkast i kroppsøving.
Korleis kan elevane laga podkast?
For at podkasten skal ha god fagleg kvalitet, må elevane ha kunnskapar om emnet som podkasten handlar om. Både intervju, forskingsartiklar og læremiddel kan vera gode kjelder. Elevane bør òg bruka tid på å planlegga dei overordna rammene og notera seg stikkord om kva dei vil snakka om, for eksempel i iThoughts eller eit delt dokument i Pages.
Når podkasten er ferdig planlagt, skal elevane spela inn lydopptaket. La elevane sitja uforstyrra på eit stille rom. Mikrofonen på læringsbretta fungerer greitt nok, men det er ein fordel om elevane blir minna på å snakka høgt og tydeleg under innspelinga.
Bruk éin av desse appane:
- Taleopptak: Den enklaste av appane til å spela inn lydopptak. Her er det avgrensa moglegheiter for redigering, men til gjengjeld kjem elevane raskt i gang med opptaket, og har få moglegheiter til å gjera noko gale. Opptaket blir lagra i appen, og elevane må anten arkivera lydopptaket i Filer og deretter lasta opp til Skolearbeid eller itslearning.
- GarageBand: Denne appen har mange moglegheiter i arbeidet med podkast. Elevane kan til dømes komponera ein kort vignett, før dei begynner å spela inn taleopptaket. Hugs å gjera GarageBand klart til lydopptak, før du startar opptaket. Etter innspeling kan ein klippa i lydopptaket, samt spela inn deler av podkasten på ny. Den ferdige podkasten må eksporterast som ei lydfil, før den kan leverast i Skolearbeid eller itslearning.
I tillegg til å kombinera munnlegheit og fagleg innhald, gjev det å produsera podkast høve til å drøfta opphavsrett. Dersom elevane ynskjer å bruka lyd og musikk, må dei velja lyd som er opphavsklarert. Det vil seia at lydar frå GarageBand kan brukast til å laga podkast i desse appane, medan lydopptak frå avspelt musikk eller nedlasta lydfiler sannsynlegvis ikkje kan brukast, sidan bruken ikkje er klarert med opphavaren.
Tips
- Læraren bestemmer rammene for podkastane, som til dømes fagleg emne, mål, kriterier og krav.
- Arbeidet bør starta med å bli kjent med podkast som medium.
- Etter lytting til ein podkast følgjer klassesamtale om kva som kjenneteiknar ein podkast, for eksempel: Kva består ein podkast av? Korleis blir podkasten innleia? Korleis er overgangane mellom forskjellige tema? Kva samtaleformer eller intervjuteknikkar blir brukte? Korleis vender ein seg til lyttarane? Korleis blir podkasten avslutta?
- Elevane planlegg deretter kva lyttarane skal få ut av podkasten, og kva innhald og kva verkemiddel som vil vera føremålstenlege.
- Har elevane nok kunnskapar om emnet, eller bør dei henta inn informasjon først?
- Elevane lagar ein detaljert disposisjon (eventuelt manus) før innspelinga startar.
- Før innspeling er det lurt å øva litt på bruken av appen. Korleis fungerer den? Kva innstillingar må ein gjera?
- Etter opptak bør podkasten gjerast tilgjengeleg for lyttarane. Når elevane lyttar til kvarandre sine podkastar, kan dei gjerne få konkrete lyttebestillingar, eller dei kan delta i vurderinga.
